Ara l-Inizjattivi tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura

Il-Kunsill ta' l-Ilsien Malti waqqaf il-Kumitat Tekniku tal-Letteratura f'Mejju ta' l-2005 bil-għan li jfassal strateġija għal-letteratura bil-Malti u jwettaq ir-rakkomdazzjonijiet tiegħu bi sħab ma' dawk l-għaqdiet, l-istituzzjonijiet u l-individwi kollha li jridu jmiddu idejhom biex il-letteratura bil-Malti, fl-aspetti kollha tagħha, tissaħħaħ u tasal għand aktar nies f'Malta u barra minn Malta.

www.kunsilltalmalti.gov.mt

• Ara l-pjan ta' ħidma tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura fi ħdan il-Kunsill

• Membri tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura

• Il-Kumitat Tekniku tal-Letteratura fl-Att dwar l-Ilsien Malti

• Il-Kumitat Tekniku tal-Letteratura skond il-proposti ta' l-Istrateġija għal-Lingwa Nazzjonali

Nota importanti: Dan is-sit inbena bi prova u mhuwiex sit uffiċjali tal-Kunsill Nazzjonali ta' l-Ilsien Malti.

ATT DWAR L-ILSIEN MALTI

KAPITOLU 470  (2004)

Fl-2004 l-Parlament Malti waqqaf il-Kunsill Nazzjonali ta’ l-Ilsien Malti biex jippromwovi l-ilsien nazzjonali ta’ Malta u jipprovdi l-għodda meħtieġa għat-twettiq ta’ dan il-għan.

Artiklu 8 tal-Liġi jitkellem dwar il-Kumitati Tekniċi:

1. Il-Kunsill għandu jaħtar kumitati tekniċi f’oqsma ta’ speċjalizzazzjoni skond kemm ikun meħtieġ u għandu jiddefinixxi t-termini tal-ħidma tagħhom.

2. Kull Kumitat ikun organu konsultattiv għad-diskussjoni tal-politika lingwistika li għandha tiġi adottata f’oqsma speċjalizzati, bħalma huma t-terminoloġija partikolari, traduzzjoni, il-media, ir-riċerka lingwistika, l-ortografija, il-letteratura u l-iżvilupp tal-Malti fl-informatika, u għandu jkun magħmul minn:

1. Kap tal-Kumitat li jkun studjuż speċjalizzat fil-qasam partikolari, propost minn fost persuni kwalifikati rakkomandati mill-Akkademja tal-Malti u mid-Dipartiment tal-Malti fl-Università, bl-għażla tal-persuna f’idejn il-Kunsill;

2. speċjalista propost mill-Kummissjoni fuq parir tal-Kap tal-Kumitat konċernat;

3. żewġ membri magħżula għall-kontribut tagħhom fil-qasam partikolari tal-ħajja li għalih ikun twaqqaf il-Kumitat propost mill-Kummissjoni fuq parir tal-Kap tal-Kumitat.

Funzjonijiet tal-Kumitat

Kull Kumitat għandu -

1. josserva l-qagħda ta’ l-Ilsien Malti, jiddiskuti l-miżuri meħtieġa għall-iżvilupp tiegħu, u jfassal il-politika lingwistika fil-qasam partikolari tiegħu;

2. jagħti l-fehma tiegħu lill-Kummissjoni dwar kwistjonijiet marbuta mal-qasam partikolari li għalih ikun twaqqaf.

Hemm rabta kbira bejn il-Kumitat tal-Letteratura u l-Kummissjoni. Artiklu 7 tal-Liġi jitkellem proprju dwar il-Kummissjoni Teknika

(1) Il-Kunsill għandu jaħtar Kummissjoni Teknika li tkun magħmula kif ġej:

(a) minn president; u

(b) mill-Kapijiet tal-Kumitati Tekniċi mwaqqfa bl-artikolu 8.

(2) Id-Direttur Eżekuttiv ikun is-Segretarju tal-Kummissjoni mingħajr jedd għall-vot.

Funzjonijiet tal-Kummissjoni

(3) Il-Kummissjoni għandha -

1. tosserva, tanalizza u tiżen il-qagħda ta’ l-Ilsien Malti fid-dawl tas-sitwazzjoni lingwistika ta’ Malta;

2. tfassal il-politika lingwistika u tirrakkomandaha lill-Kunsill;

3. tinkoraġġixxi maturazzjoni fl-istudju dwar il-pjanifikazzjoni lingwistika b’korsijiet addattati fl-edukazzjoni għolja, kif ukoll permezz ta’ boroż ta’ studju lil żgħażagħ promettenti, żjarat ta’ pjanifikaturi barranin u l-ħolqien ta’ librerija speċjalizzata dwar is-suġġett.

Ara r-rapport sħiħ, Strateġija għal-Lingwa Nazzjonali (Manwel Mifsud, 2001)

ARA: Il-liġijiet kollha ta’ Malta  -  Il-liġi dwar l-Ilsien Malti

Il-Ħidma Kumitat Tekniku tal-Letteratura skond il-proposti tar-Rapport tal-Bord għall-Ilsien Malti imħejji minn Manwel Mifsud

STRATEĠIJA GĦAL-LINGWA NAZZJONALI (siltiet)

Mgħoddi lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, l-Onor. Dr. Louis Galea - Mejju 2001

IL-KUMITAT GĦAL-LETTERATURA

Xogħol il-Kumitat għal-Letteratura huwa li:

1. jaħdem biex il-letteratura Maltija tkun rikonoxxuta bħala għamla ewlenija ta’ l-espressjoni artistika u xhieda ta’ l-identità tal-poplu tagħna

2. jikkoordina l-ħidma ta’ l-għaqdiet letterarji u jistimula proġetti li fihom jaħdmu flimkien

3. jiżgura li l-letteratura Maltija jkollha għadd xieraq ta’ żbokki f’kull mezz ta’ komunikazzjoni biex tilħaq lill-poplu kollu

4. iħabrek biex il-ktieb Malti jkun preżenti fi kwantita' suffiċjenti kulfejn jixraq, ngħidu aħna fil-libreriji pubbliċi u lokali ta’ Malta u Għawdex, fil-libreriji ta’ l-iskejjel u fil-premjazzjonijiet ta’ l-iskejjel;

5. iżomm ħaj id-dibattitu dwar il-letteratura Maltija, ir-relevanza u l-post tagħha, permezz ta’ seminars u taħditiet, li fihom jinvolvi mhux biss l-awturi imma wkoll lil kull min hu involut fl-industrija tal-ktieb, bħalma huma d-disinjaturi, il-pubblikaturi, id-distributuri u sidien il-ħwienet tal-kotba;

6. jiżgura li kull faxxa ta’ l-età u kull qatgħa soċjali tkun moqdija b’letteratura li tappella għaliha b’mod partikolari, u fejn jeżistu nuqqasijiet iħajjar u jistimula l-awturi u l-intraprendituri biex jimlew ilvojt, jew f’każi ta’ ħtieġa kbira jikkommissjona xogħol apposta;

7. megħjun mill-Uffiċjal għar-Relazzjonijiet Pubbliċi, jagħmel ħiltu biex jikkoreġi l-idea mifruxa li l-letteratura Maltija hija marbuta biss mal-kuntest folkloristiku, rurali u ġeneralment antikwat, billi joħroġ għad-dawl u jippromwovi wkoll xogħlijiet li huma relevanti u attwali, u jara li jitwasslu lill-pubbliku bl-iktar mezzi aġġornati (eż. fi programmi multimedjali u vidjows)

8. jaħdem biex joħroġ lill-awtur Malti mill-iżolament li jista’ jaqa’ fih, l-aktar permezz ta’ żjarat ta’ letterati barranin u billi jistimula u jżomm kuntatti ħajjin ma’ għaqdiet letterarji barra minn xtutna, jekk jista’ jkun fil-kuntest ta’ skambju

9. iħabrek biex l-awtur Malti jkollu mingħand l-Istat l-għajnuna finanzjarja u l-inċentivi li jgħinuh ikompli x-xogħol siewi tiegħu mqar f’ambjent ta’ kompetizzjoni diffiċli;

10. iħabrek biex l-Istat ikompli jappoġġja l-letteratura Maltija bid-dieher u fil-prattika permezz ta’ premjijiet letterarji u rikonoxximenti oħra

11. flimkien ma’ l-għaqdiet għan-nies b’diżabilita', jara li l-ktieb Malti jkun aċċessibbli wkoll f’għamliet komdi (Braille, fuq tejps/CD’s irrekordjati, eċċ.) għal min naqsu d-dawl

12. jikkura mhux biss il-qasam strettament letterarju, imma wkoll dawk l-oqsma
    artistiċi l-oħra ta’ xeħta popolari li huma marbutin miegħu għax fil-komunikazzjoni bħalu jinqdew bis-sengħa tal-kelma, bħalma huma oqsma tal-kanzunetta, l-għana, it-teledrammi u s-soap operas bil-Malti, kif ukoll il-qlib jew l-iddabbjar ta’ dokumentarji, programmi u films barranin għall-Malti.

Pjan ta' Ħidma tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura

Il-Kumitat Tekniku tal-Letteratura fassal programm ta' ħidma li jirrifletti l-għanijiet li għalihom twaqqaf dan il-kumitat skond l-Att dwar l-Ilsien Malti u fid-dawl tal-proposti fl-Istrateġija għal-Lingwa Nazzjonali. L-għanijiet ewlenin ta' dan il-Kumitat skond il-Liġi huma dawn:

• josserva l-qagħda tal-letteratura bil-Malti, jiddiskuti l-miżuri meħtieġa għall-iżvilupp tagħha, u jfassal il-politika fil-qasam tal-letteratura Maltija

• jagħti l-fehma tiegħu lill-Kummissjoni dwar kwistjonijiet marbuta mal-letteratura Maltija

L-Istrateġija għal-Lingwa Nazzjonali tipproponi li l-Kumitat għal-Letteratura

• jaħdem biex il-letteratura Maltija tkun rikonoxxuta bħala għamla ewlenija ta’ l-espressjoni artistika u xhieda ta’ l-identità tal-poplu tagħna

• jikkoordina l-ħidma ta’ l-għaqdiet letterarji u jistimula proġetti li fihom jaħdmu flimkien

• jara li l-letteratura Maltija jkollha għadd xieraq ta’ żbokki f’kull mezz ta’ komunikazzjoni biex tilħaq lill-poplu kollu

• iħabrek biex il-ktieb Malti jkun preżenti fi kwantità suffiċjenti kulfejn jixraq, ngħidu aħna fil-libreriji pubbliċi u lokali ta’ Malta u Għawdex, fil-libreriji ta’ l-iskejjel u fil-premjazzjonijiet ta’ l-iskejjel

• iżomm ħaj id-dibattitu dwar il-letteratura Maltija, ir-relevanza u l-post tagħha, permezz ta’ seminars u taħditiet, li fihom jinvolvi mhux biss l-awturi imma wkoll lil kull min hu involut fl-industrija tal-ktieb, bħalma huma d-disinjaturi, il-pubblikaturi, id-distributuri u sidien il-ħwienet tal-kotba

• jara li kull faxxa ta’ l-età u kull qatgħa soċjali tkun moqdija b’letteratura li tappella għaliha b’mod partikolari, u fejn jeżistu nuqqasijiet iħajjar u jistimula l-awturi u l-intraprendituri biex jimlew il-vojt, jew f’każi ta’ ħtieġa kbira jikkommissjona xogħol apposta

• jagħmel ħiltu biex jikkoreġi l-idea mifruxa li l-letteratura Maltija hija marbuta biss mal-kuntest folkloristiku, rurali u ġeneralment antikwat, billi joħroġ għad-dawl u jippromwovi wkoll xogħlijiet li huma relevanti u attwali, u jara li jitwasslu lill-pubbliku bl-iktar mezzi aġġornati

• jaħdem biex joħroġ lill-awturi Maltin mill-iżolament li jistgħu jaqgħu fih, l-aktar permezz ta’ żjarat ta’ letterati barranin u billi jistimula u jżomm kuntatti ħajjin ma’ għaqdiet letterarji barra minn xtutna, jekk jista’ jkun fil-kuntest ta’ skambju

Il-Kumitat Tekniku tal-Letteratura qies ukoll il-proposti li rċieva minn persuni u organizzazzjonijiet oħrajn meta kien qed ifassal il-pjan ta' ħidma tiegħu.

Proġetti li jistgħu jitwettqu fi żmien sena

Inħoloq sit elettroniku

bi prova amministrat mill-Kumitat Tekniku tal-Letteratura:

• Biex iservi bħala punt ta' riferiment għall-inizjattivi tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura, u għal dawk kollha, Maltin u mhumiex, li jinteressaw ruħhom fil-letteratura Maltija, f'avvenimenti marbutin magħha, fil-kittieba Maltin u l-kitbiet tagħhom, u l-bqija.

• L-idea hi li s-sit ikun aġġornat regolarment u jibqa' jaħdem meta jinbidlu l-membri tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura

• Is-sit għandu wkoll l-għan li jinforma lill-membri l-oħra tal-Kunsill Nazzjonali ta' l-Ilsien Malti u naturalment lill-pubbliku in ġenerali b'dak li jkun qed jagħmel il-Kumitat tal-Letteratura u b'dak li jkun qed iseħħ fil-qasam tal-letteratura Maltija.

• L-għan tal-Kumitat tal-Letteratura mhuwiex li jagħmel kollox hu, iżda li jħeġġeġ lill-għaqdiet u l-individwi li diġà qegħdin jaħdmu bis-sħiħ f'dan il-qasam u jagħtihom l-appoġġ li jista'.

• Fuq is-sit, fit-taqsima ta' l-Aħbarijiet (Letteratura Ħajja), qed jidher il-Kalendarju Kulturali miġbur bl-għajnuna ta' Joe Borg .

• L-indirizzi huma: www.letteraturamaltija.com u www.malteseliterature.com

• Il-kummenti li l-Kumitat irċieva dwar dan is-sit kienu pożittivi u qegħdin jidhru, bil-permess ta' min kitibhom, fuq is-sit innifsu.

Festival Internazzjonali tan-Novella, Diċembru 2005

Il-Kumitat, flimkien ma' l-għaqdiet tal-Malti, se jtella' Festival Internazzjonali tan-Novella bejn it-7 u l-10 ta' Diċembru 2005 biex jippromwovi l-letteratura Maltija fost il-poplu Malti u fuq livell internazzjonali u juri b'mod ċar, permezz ta' inizjattiva konkreta, li l-Kunsill qiegħed hemm biex imexxi 'l quddiem il-letteratura Maltija u jagħti l-appoġġ tiegħu lill-kittieba, minn kull ġenerazzjoni, lill-għaqdiet, u anki lill-qarrejja Maltin.

Il-Festival għandu wkoll l-iskop li jġib lill-għaqdiet flimkien biex jaħdmu fuq proġett ambizzjuż u dan jista' jservi ta' mudell għal kollaborazzjoni u inizjattivi simili fil-futur. Permezz tal-Festival, il-Kumitat jixtieq ukoll jibni relazzjoni mal-mezzi tax-xandir u ma' l-iskejjel u flimkien ma' l-għaqdiet jipproponi modi oħra kif "ngħixu" l-letteratura.

Fil-Festival jieħdu sehem seba' prożaturi minn Malta u tlieta minn barra fi tliet lejliet ta' qari. Isiru workshops immexxijin minn uħud mill-awturi mistednin f'żewġ skejjel tar-raba' klassi tas-sekondarja u eventwalment l-istudenti jiktbu novelli ta' mhux aktar minn 1000 kelma li jinqraw waqt attività maħsuba apposta għalihom fil-Festival.

Hemm il-ħsieb li n-novelli ta' l-awturi mistednin jiġu rrekordjati u jixxandru fuq ir-radju u fuq it-televiżjoni. Se jitħejja ktieb li jiġbor fih in-novelli ġodda li jiġu ppreżentati u jkun jinkludi wkoll novella jew novelli ta' awturi "klassiċi" Maltin li qatt ma jkunu dehru qabel.

Permezz tal-festival nixtiequ nkabbru l-possibbiltà li awturi Maltin jieħdu sehem f'festivals barra minn Malta u nibnu kuntatti f'malta u barra minn Malta li jistgħu jiswewlna mitqlu deheb fil-futur.

L-awturi Maltin li se jieħdu sehem se jintgħażlu minn Bord indipendenti mill-Kumitat Tekniku tal-Letteratura u l-Kunsill Nazzjonali ta' l-Ilsien Malti.

Il-ħsieb tagħna huwa li x-xogħlijiet ta' l-awturi Maltin jiġu tradotti għall-Ingliż, jew lingua franca oħra, u x-xogħlijiet ta' l-awturi barranin jinqalbu għall-Malti.

Nixtiequ wkoll ninvolvu lil għaqdiet Maltin oħra li għandhom interess fit-tematika tan-novelli differenti. Nixtiequ wkoll ninvolvu kritiċi ewlenin biex jintroduċu lill-awturi mistiedna.

Matul il-Festival nixtiequ nlaqqgħu l-protagonisti kollha tal-pubblikazzjoni f'Malta: il-kittieba, il-pubblikaturi, id-distributuri, it-tradutturi, is-sidien tal-ħwienet tal-kotba, l-istampaturi...

Riċerka magħmula bi sħab mal-libreriji f'Malta biex inkunu nafu aktar dwar id-disponibbiltà ta' kotba ta' letteratura Maltija fil-libreriji.

Nippromwovu l-idea li jingħataw kotba ta' letteratura Maltija bħala premjijiet lill-istudenti fl-iskejjel.

Proġetti li jistgħu jitwettqu fi żmien tliet snin

Pubblikazzjoni ta' Testi Tradotti

Kuntatti mad-djaspora Maltija

• dwar il-letteratura Maltija

• paġna apposta fuq is-sit tal-Kumitat għal dan il-għan

• traduzzjonijiet ta' xogħlijiet bil-Malti minn awturi tad-djaspora Maltija

Dan il-Pjan ta' Ħidma tal-Kumitat Tekniku tal-Letteratura ġie approvat mill-Kunsill Nazzjonali ta' l-Ilsien Malti nhar il-15 ta' Settembru 2005